ZBOMBARDOWANA PRAGA –…

ZBOMBARDOWANA PRAGA – TRAGICZNA POMYŁKA AMERYKANÓW

Przez cały okres II wojny światowej mieszkańcom czeskiej Pragi towarzyszyły syreny alarmowe, przygotowujące ludność cywilną do ochrony oraz informujące o latających nad praskim niebem samolotach brytyjskich i amerykańskich. Czesi przywykli do tych alarmów, nie przejmując się już zbytnio kolejnymi.

14 lutego 1945 roku raz jeszcze zawyły syreny. Ignorując kolejny alarm lotniczy, mieszkańcy kontynuowali swoje codzienne prace. Lecz tym razem syrena alarmowa ogłaszała prawdziwe niebezpieczeństwo. W środę popielcową nikt z cywilnych obywateli Protektoratu Czech i Moraw nie spodziewał się bombardowania. Zwłaszcza zabójczego nalotu przeprowadzonego przez aliantów. W dodatku dokonanego przez pomyłkę…

Tego dnia 8. Armia Powietrzna USAAF (8 AF) wysłała nad terytorium całej Rzeszy 1337 bombowców B-24 „Liberatora” i „Latającej Fortecy” B-17 oraz 962 amerykańskich myśliwców P-51 Mustang i Republic P-47 Thunderbolt.

62 „Latające Fortece” z podległej 8 AF 398. grupy bombowców o godzinie 12:35 zrzuciły 152 tony bomb na gęsto zaludnione dzielnice Pragi: Wyszehrad, Zlíchov, Plac Karola, Nusle, Vinohrady, Vršovice, Pankrác, Radlice i Smíchov oraz centralne osiedla. Pierwszymi dzielnicami zaatakowanymi nalotem dywanowym przez Amerykańskie Siły Powietrzne były Radlice oraz Smíchov. Atak zakończył się po pięciu minutach (o godzinie 12:40), niszcząc przy tym ogromną ilość budynków, w tym wiele cennych zabytków (m.in. synagoga miasta w Vinohrady, klasztor Emmaus na Praskim Nowym Mieście, most Palackiego). Amerykańskie bomby dosięgły również Rynek Staromiejski. Zginęło 701 osób, 1184 zostało rannych.

Amerykańscy lotnicy, którzy wzięli udział w nalocie twierdzili później, że był to „straszny błąd”. Pogoda była zła – duże zachmurzenie z bardzo słabą widocznością. Ich system radarowy zepsuł się, a boczny wiatr, z prędkością do 100 mil na godzinę, wyniósł ich z pierwotnej trasy około 65 mil. Miasto, którego prawie nie widzieli, było bardzo podobne do Drezna ze względu na swoją pozycję, konstrukcje kolejowe i obszary mieszkalne. Nawet rzeką płynęła z południa na wschód, podobne jak drezdeńska Łaba. Wszystkie te czynniki i błędna ocena sytuacji doprowadziły do tragicznej w skutkach pomyłki…

Piloci wielokrotnie wyrażali swój żal, a niektórzy z nich przepraszali krewnych ofiar osobiście. Dowódca Amerykanów wydał rozkaz ataku, pomimo pewnych wątpliwości, które piloci mieli zgłaszać. Relacje naocznych świadków mówiły jednak zupełnie coś innego niż zeznania amerykańskich pilotów. Według mieszkańców Pragi dzień był słoneczny, niebo czyste a widoczność doskonała. Zdaniem wielu osób pomylenie Pragi z Dreznem było po prostu niemożliwe.

Nazistowska propaganda Niemców wykorzystała pomyłkowe bombardowanie do podkreślenia, że alianci w swym zbrodniczym charakterze zniszczą wszystko, co stanie im na drodze. Po wojnie komunistyczne władze również starały się wykorzystać ten nalot. Ówczesna propaganda podkreślała, że „Amerykanie są źli”, gdyż byli w stanie celowo zabić tak wielu cywilów i zbombardować miasto, które pozostawało niechronione przez wojsko. Twierdzono nawet że samoloty bombardujące Pragę nie należały do głównej grupy ciężkich bombowców lecących nad Drezno.

Wśród czeskich historyków istnieje przypuszczenie, zgodnie z którym Praga została wcześniej wyznaczona jako tzw. „cel okazjonalny”, co było częstą praktyką w przypadku niemożności zrealizowania ataku na cel główny. Potwierdzać to mają widoczne na mapie podobieństwa w punktach orientacyjnych, a także w układzie linii kolejowych łączących Pragę i Drezno.

W trakcie II wojny światowej miały miejsce jeszcze trzy inne naloty na Pragę. Pierwszy miał miejsce 5 października 1941 roku, kiedy angielskie bombowce zrzuciły cztery bomby zapalające. Drugi atak przeprowadzony 4 lata później (15 listopada 1944 roku) przez dwa amerykańskie samoloty doprowadził do zniszczenia elektrowni miejskiej w dzielnicy Holešovice. Trzeci i zarazem jeden z większych ataków miał miejsce 25 marca 1945 roku. Wojska alianckie zbombardowały wtedy strategiczne cele w trzech praskich dzielnicach. Zginęło łącznie 235 osób a 417 zostało rannych. 527 budynków zostało całkowicie zniszczonych.

Strona amerykańska kilkakrotnie potępiła atak dokonany 14 lutego 1945 roku, jednak nigdy nie dało się udowodnić, że bombardowanie zostało przeprowadzone przez pomyłkę…

(autor tekstu: Hubert P.)

#wmrokuhistorii #swiat #historia #iiwojnaswiatowa #ciekawostki #gruparatowaniapoziomu #usa #czechy #ciekawostkihistoryczne #wojna